Uprawa lilii wodnych

Podstawowe informacje

kategoria: Blog
Lilia wodna - Nymphaea Joey Tomocik
Lilia wodna - Nymphaea Joey Tomocik

W polskich stawach, jeziorach, na starorzeczach i innych naturalnych zbiornikach o spokojnej wodzie i zasobnym podłożu spotkamy dwa znajdujące się pod ochroną grzybienie o białych kwiatach: Nymphaea alba i N. candida.

W ofercie sklepów i centrów ogrodniczych dostępnych jest kilkadziesiąt odmian o kwiatach w różnych kolorach – są to krzyżówki uzyskiwane na przestrzeni ostatnich 130 lat z odmian rodzimych i tropikalnych: selekcjonowane pod kątem mrozoodporności (dziedziczonej po gatunkach europejskich lub północnoamerykańskich), atrakcyjności kwiatu (kolor, wielkość, liczba płatków – scheda po tropikalnym rodzicu) i wielkości.

Kłącza

Grzybienie w postaci nieukorzenionych kłączy dostępne są w sprzedaży wiosną. Kłącza przygotowane są do sadzenia w doniczkach p11 (11x11x11cm). Pomimo braku korzeni, kłącza często mają już liście, czasem także pąki kwiatowe. Powinny być wysadzone w żyznym podłożu, części z liśćmi powinny wystawać ponad substrat. Po wysadzeniu muszą być zalane wodą tak, żeby żadna część rośliny nie wystawała ponad wodę.

Kłącze lilii wodnej - odmiana Attraction
Kłącze lilii wodnej - odmiana Attraction
Nymphaea ‚Gloire du Temple sur Lot’
Nymphaea ‚Gloire du Temple sur Lot’
Kłącze grzybienia odmiany ‚James Brydon’
Kłącze grzybienia odmiany ‚James Brydon’

Odmiany do dużego stawu

Do dużego stawu warto wybierać odmiany duże, zdrowe, niezbyt kapryśne – z racji swojej plenności i niezawodności są to najczęściej odmiany najtańsze. Warto też pamiętać, że z daleka najlepiej wyglądają jasne kwiaty wyraźnie odcinające się od ciemnej tafli wody i zieleni liści. Najpopularniejszą czerwoną odmianą jest „Attraction”, białą „Marliacea Albida”, żółtą „Joey Tomocik”, różowe to „Hollandia”, „Fabiola” lub „Marliacea Rosea”, kremową „Marliacea Chromatella”. Wszystkie wymienione odmiany mogą rosnąć na głębokości ok. 1m (jeśli woda w stawie jest bardzo przezroczysta, a podłoże zasobne – można sadzić je nawet głębiej). W odpowiednich warunkach odmiany te rozrastają się i z czasem ich liście zajmują ok. 3-4m² powierzchni wody – nie należy sadzić ich w za małym zbiorniku ani za blisko siebie.

Miniaturki

Nie potrzeba ogrodu z wielkim stawem, by móc cieszyć się urodą lilii wodnych. Wiele odmian to miniaturki, doskonale nadające się do uprawy na tarasach, balkonach, a nawet w bardzo jasnych pomieszczeniach w beczkach i najróżniejszych pojemnikach, w których będzie można zapewnić poziom wody nie mniejszy niż 30 cm (wymagania poszczególnych odmian co do głębokości wody podajemy w ich opisie). Najpopularniejszym, najbardziej niezawodnym  miniaturowym grzybieniem jest odmiana „James Brydon”.

Rarytasy

Odmiany wielkokwiatowe i o większej liczbie płatków to z kolei najczęściej odmiany kapryśne, kwitnące słabiej, mniej obficie. Wymagają nieco więcej troski: idealnego podłoża i bardzo słonecznego miejsca. Ich kwiaty powinny być podziwiane z bliska – warto sadzić je w małych zbiornikach lub blisko pomostów.

Wybór miejsca

Lilie wodne powinny być sadzone w spokojnej, nieruchomej wodzie (z dala od fontann, kaskad itp.) w pełnym słońcu – tylko niektóre odmiany tolerują półcień, choć i tak zazwyczaj na takim stanowisku kwitną słabiej. Jeśli sadzone są w koszach, początkowo można umieścić je na płyciźnie i przenieść na właściwą głębokość gdy liście dorosną do lustra wody (na płytszym stanowisku będą korzystały z lepszego dostępu światła i będą szybciej rosły).

Podłoże

Tam gdzie nie ma możliwości sadzenia grzybieni w naturalnym podłożu stawu, należy je sadzić w dużych koszach, misach lub workach jutowych. Wykorzystywane do sadzenia pojemniki nie muszą być głębokie lecz raczej szerokie – większość odmian wykształca kłącza pełzające poziomo. Wypraktykowany przez nas substrat to mieszanka ziemi ogrodowej, torfu i gliny w proporcjach 1:1:3 i odczynie neutralnym lub lekko zasadowym (pH 6 – 7,5). Przy sadzeniu ważne jest zabezpieczenie kłącza przed wypłynięciem na powierzchnię wody – komórki kłącza zawierają dużo powietrza przez co są bardzo lekkie. Można je przypiąć do podłoża drutem w kształcie odwróconej litery „u”, obwiązać sznurkiem i obciążyć kamieniem, wysadzać w workach związanych wokół wystającej korony rośliny.

Nawożenie

Jeśli rośliny posadzone są w sadzawce, w której nie ma ryb i w której utrzymujemy sterylne warunki odławiając liście i nie pozwalając zbierać się warstwie żyznego mułu na dnie, co roku wskazane jest nawożenie. Zapewni ono obfite kwitnienie i zdrowy wzrost grzybieni. Najłatwiej jest użyć koreczków nawozowych typu Osmocote – wystarczy wepchnąć je tylko w okolice kłącza. Przy okazji dzielenia i przesadzania, nawozimy lilie wodne dobrze przefermentowanym obornikiem lub kompostem.

Kwitnienie

Długość i obfitość kwitnienia, a także intensywność wybarwienia i wielkość poszczególnych kwiatów zależą od odmiany, wieku rośliny, temperatury wody (gwałtowne obniżenie temperatury może powodować zahamowanie kwitnienia, pofałdowanie liści czy rozjaśnienie barwy kwiatów), zasobności podłoża i nasłonecznienia.

Zimowanie

Lilie wodne należy zimować w zbiorniku, w którym rosną w wodzie pod lodem. Jeśli zbiornik jest niewielki i zdarza się, że zamarza do samego dna, można je przechowywać w wilgotnym torfie w chłodnym pomieszczeniu (około 5-8°C), doglądając co jakiś czas czy nie atakuje ich pleśń, sprawdzając wilgotność podłoża.